Levendige gedachten ontwikkelen

Speurend naar boeken, schuimde ik als kind langs het grove afval dat buurtbewoners aan de stoep hadden gezet. Zo vond ik op een dag een vergeelde uitgave van ‘De scheepsjongens van de Bontekoe”. Enthousiast sleepte ik mijn vondst naar huis, waar ik direct aan het eerste hoofdstuk begon. Tot mijn verrassing bevatte het boek een tweede oogst. De vorige eigenaar had het loodzware boek als herbarium gebruikt. Van de erin gedroogde bladeren waren alleen nog nerven over. Broze geraamtes waaraan zwak een herfstgeur kleefde.

Herfst vormt de oogsttijd van het jaar. In de hete, droge zomer van 2018 spande het erom of er een oogst zou zijn. Mais vormde geen kolven, eiken lieten hun vruchten eerder vallen. Eindelijk brachten regens de hitte tot een eind. Onverwacht blijkt 2018 zelfs een mastjaar, want bomen torsen een rijkdom aan noten en vruchten. Zwijnen en eekhoorns hoeven deze winter geen honger te lijden.

De vruchtbare herfst, als overgang van hete zomer naar doodse winter, kan tot peinzen stemmen. Dan wordt het een oogsttijd van vruchten en gedachten. Mijmerend over het enorme verschil tussen een glanzende eikel en een gedroogd eikenblad, vergeleek ik vorm, structuur en potentie. Is een blad eenmaal van zijn tak gewaaid, dan verliest het al snel zijn fraaie kleur. Regen verteert het, droogte verdort het. Wat resteert, is zo kwetsbaar dat je het makkelijk verpulvert en als dode stof kunt wegblazen. Een eikel daarentegen zal zijn glans verliezen, vervalen en rimpels krijgen, maar behoudt zijn stevige vorm. Als dieren hem niet eten, is de kans groot dat hij in het voorjaar ontkiemt. Zo mijmerend, realiseerde ik me dat de eikel potentie heeft en het eikenblad niet. De eikel is vruchtbaar en kiemkrachtig, kan zich tot eik ontwikkelen. Het blad is onvruchtbaar en dood.

Wat de eikel potentie geeft is volgens filosofen het idee van de eik. Dit idee omvat de hele ontwikkelingsboog, van eikel tot eik en weer tot eikel terug. Ideeën bestaan onafhankelijk van mij. Iedereen kan ze vatten. Dat maakt ze tot de objectieve tegenpool van onze subjectieve waarnemingen. Dankzij ideeën kunnen we onze waarnemingen ordenen tot voorstellingen en begrijpen we wat we zien.

acorn-3687279__340

De kwaliteit van onze voorstellingen is afhankelijk van onze ideeën en waarnemingen. Ken ik een eik alleen van plaatjes, dan is mijn voorstelling ervan zo star en onvruchtbaar als de broze nerven van een gedroogd eikenblad. Heb ik de ontwikkeling van eiken seizoen na seizoen gevolgd, dan kan ik een eikel met wat fantasie in gedachten zien kiemen en groeien. De voorstelling van een eik die ik me zo maak, is levendiger dan de eik die ik nu vanuit mijn zolderraam zie staan en me slechts een facet van het idee eik toont.

Door zo met voorstellingen van planten te spelen, ontwikkelen we een levendig denken, waarin oerfenomenen als groei en ontwikkeling hun plek krijgen. Zo krijgen we wat geleidelijk meer inzicht in levende wezens en organisaties. Levendig denken maakt bovendien gebruik van fantasie. De toekomstbeelden die we dan voor ons zien, kunnen ons enthousiasme wekken, zodat we onze comfortzone durven verlaten en nieuwe  initiatieven gaan ontplooien.


Filosofen die over ideeën (of begrippen) schreven, zijn Plato (427 – 347 BC.), Immanuel Kant (1724 – 1804) en Rudolf Steiner (1861 – 1925).
Foto: Pixabay
Dit bericht werd geplaatst in bewustzijnsontwikkeling, ontwikkeling en groei en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s