‘Soziale Gebilde veralten; aus den Tiefen der Menschenseelen müssen die Triebkräfte zu Neugestaltungen kommen.”[1] Met dit citaat wees Rudolf Steiner op een belangrijk menselijk vermogen: vernieuwingskracht.
Kijk je met een onbevangen blik naar de huidige samenleving, dan zie je maar weinig vernieuwing. Misschien komt dit omdat we nog niet productief met onze onderlinge verschillen kunnen omgaan, omdat we polariseren in plaats van samenwerken. Bouwen aan een rechtvaardige samenleving, op welke schaal dan ook, vraagt ontvankelijkheid: een open oog voor de noden, waarden en het leven van anderen. Een open oor ook, om gehoor te geven aan de vraag die opklinkt, en vervolgens medelevend te handelen.
Wat ontvankelijkheid voor jou en de ander betekent, lees je in mijn artikel Leven met warmte en licht op blz 14 en 15 van Spreek ook jij Magazine.
Waar doelgerichtheid anderen kwetst en gewelddadig is, schept doelvervuld zijn juist nieuw leven. Vanuit dit besef nam ik een maand geleden het initiatief tot het project Sociale toekomst. Vanuit de dialoog wil ik op bescheiden schaal, samen met anderen cultuurvernieuwing realiseren. Die gesprekken vinden in tweetallen, drietallen en in kringen plaats. Om mijn werkwijze te delen – en van anderen te leren – organiseer ik cursussen Sociale kunst die steeds samen met een plaatselijke kunstenaar of therapeut ontwikkeld zijn. Dit najaar bieden we cursussen aan in Zeist en Amersfoort. Informatie hierover vind je in de agenda.
Annemarie Sijens, Zeist, 1 juli 2026
[1] Rudolf Steiner, Aufsätze über die Dreigliederung des sozialen Organismus un der Zeitlage. GA 24
peripatos 