Mijn broeders hoeder

Onverwacht complimenteerde iemand me afgelopen donderdag met het artikel Ademen van licht dat ik deze zomer voor Antroposofie Magazine schreef. Zijn email kwam op een uitgelezen moment, want de vraag naar het innerlijke vuur speelt nu in mijn omgeving. Omdat ik donderdagavond ver van huis vergaderde, had ik een hotel geboekt en de namiddag vrij gehouden. In die uitgespaarde tijd bezon ik me op de vraag hoe we onze inspiratiebron kunnen voeden en behoeden.

Om die vraag te kunnen beantwoorden, maakte ik een paar omtrekkende bewegingen. Ik hoop dat dit niet stoort en vraag begrip voor de omwegen die ik in deze wat langere column bewandel.

Toen ik als kind hoorde dat Kaïn zijn broer Abel had doodgeslagen, ging al mijn sympathie naar Abel uit. Tot ik ontdekte dat dit thema in meer mythen speelt. Ook Romulus, de Noordse Hodur en Egyptische Seth doodden hun broer. Schetsten de mythen alleen het effect van woede, eerzucht en hebzucht of was er meer aan de hand?

Geleidelijk ging ik beseffen dat Kaïn en Hodur, net als Romulus en Seth als mythische eerstelingen bijzondere kwaliteiten ontwikkelden. Ze plaatsten zich denkend tegenover hun omgeving en konden hun samenleving daardoor cultiveren. Kaïn bebouwde het land en stichtte de stad Henoch, terwijl zijn broer Abel als herder zijn omgeving onveranderd liet. Aan de wortels van beschavingen stonden mensen als Kaïn, die bestaande situaties met fantasie en vernuft herschiepen en beheersten. Kennelijk gingen doelgerichte kracht en verblinding regelmatig hand in hand, want mythen beschrijven hoe diezelfde cultuurvormers het bloed van hun broeders lieten vloeien en zo hun onschuld verloren. Wat was toch de oorzaak van die verblinding?

Donderdagmorgen had ik op mijn werk de eerste uitgeholde knol gezien. Het riep herinneringen op aan tijden waarin ik voor mijn kinderen zo’n knol uitholde. Met Sint Maarten deden we er een waxinelichtje in, waarna ze vroeg in de avond, om lekkernijen vragend, met hun lichtje langs de deuren gingen. In de kringloop van het jaar markeert Sint Maarten het begin van de inademing van het licht. In de adventstijd groeit dit innerlijke licht tot aan de Kersttijd aan. Advent nodigt uit tot bezinning, tot het scheppen van ruimte voor het komende licht. Tegelijkertijd werken juist in die tijd van het jaar krachten die tot kortzichtige haast aanzetten. Illustratief hiervoor is het sterrenbeeld Boogschutter dat november en december domineert. De torso van die mythische centaur rust op een dierlijk onderlijf. Als halfmens heeft Boogschutter wel heldere gedachten en een scherpe blik, maar er is een kans dat woede, eerzucht of hebzucht hem verblinden waardoor zijn doelgerichte pijl anderen verwondt. Ineens zag ik het verband tussen centaur en Kaïn.

Kaïn en Abel hebben ieder een rol bij het regelmatige ademen van licht. Bij de beweging waarbij onze aandacht beurtelings naar binnen en naar buiten gaat, van ego naar het ruimere wij. Kaïn representeert de individualisering, terwijl Abel ons met grotere gehelen verbindt. Willen we onze inspiratiebron voeden, dan moeten we innerlijk ruimte voor Abel scheppen. In de dagelijkse praktijk betekent dit dat we onbesuisde reacties proberen te voorkomen en een vragende houding aannemen. Die terughouding schept ruimte waardoor we tot inzicht komen. Inzicht laat het geestlicht in ons stralen, dat onszelf en anderen voeden kan.

Na de broedermoord vroeg God Kaïn: “Waar is Abel, je broer”. Kaïn antwoordde met de woorden “Dat weet ik niet. Ben ik mijn broeders hoeder?” De huidige tijdgeest vraagt om nieuw gedrag. Hij doet een beroep op ons om uit inzicht in een situatie te handelen. Vooral aan het einde van het jaar, als de werkdruk groeit en snelheid vereist is, is dit een opgave die tegenwoordigheid van geest vereist.

Meer weten over het ademen van licht, lees dan het artikel in het zomernummer van Antroposofie Magazine of mijn eerdere artikelen Identiteit van vrijescholen en Focus en laat los – ritmisch verbinden.
Dit bericht werd geplaatst in bewustzijnsontwikkeling, kringloop van het jaar, mythen en magie, sociale kunst en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op Mijn broeders hoeder

  1. Mooi blog over een belangrijk onderwerp. Met interesse en plezier gelezen. Het is echt herfst nu. IJzige kou moet echter nog intreden. Het naderen van kerstmis schenkt me (voor)vreugde. Inclusief elementen geweld en deelname daaraan, weldadig geweld, houd ik van verstillen, intiem en betekenisvol. Je blog doet me met name denken aan de inhoud van twee lezingen van Steiners die hij op 27 en 28 maart 1913 te Den Haag hield (GA 145; 1913). Vrijdag 24 november zal ik een lezing van Mieke Mosmuller bijwonen: Het manicheïsme en de antroposofie. Thema: wisselwerking en betekenis van goed en kwaad, manicheïstische leidraden en ontwikkelingswegen en opgaven latent aanwezig of actief in een parsifal gestalte in de menselijke ziel. Vergelijkingsmateriaal: GA 145; lezing Den Haag, 26 maart 1913). Verder doet het onderwerp me in dat verband denken aan mijn blog Fighting Spirit (Cahier, 29 juli 2016) en Genuine (Cahier, 17 april 2017).

    Liked by 1 persoon

  2. Dank je voor je reactie! Ik ga me verdiepen in de teksten die je noemt.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s