Learn to Change the World

Opvoeding en onderwijs zijn belangrijk, omdat we daarmee niet alleen onze kinderen vormen, maar indirect ook de wereld. Onze kinderen geven de wereld immers vorm wanneer wij er met onze fysieke inzet niet meer bij kunnen zijn. Willen we dat ze de wereld een sociaal karakter geven, dan is het volgens de geestelijke vader van het vrijeschoolonderwijs belangrijk dat we onderwijs en opvoeding tot leven wekken. Zulk onderwijs is geen replica van bestaande vormen, maar bestaat in essentie uit levende kunst, levende wetenschap en levende religie. Hoe draag je dat als opvoeder over?

Het lijkt erop dat je dan kunst, wetenschap en religie eerst in jezelf tot leven moet wekken. Oefenend met het verlevendigen van mijn denken en handelen, ervaar ik dat mijn innerlijke weerstand hiertegen groot is. Tegelijkertijd merk ik dat dit oefenen de kloof dicht tussen wat mijn hoofd van plan is en wat mijn lijf wildoen. Tussen mijn hoofd en mijn lijf ontstaat een ritmische verbinding, iets als een liefhebbend, rechtvaardig hart.

Kijken we om ons heen, dan zien we een vergelijkbare kloof in de wereld. In Frankrijk is het sinds eind 2018 geel tegen groen. Terwijl de groene elite over het einde van de wereld praat, maken de dragers van gele hesjes maakt zich zorgen over het einde van de maand. Het voorbeeld is niet uniek. Steeds vaker komen groepen mensen lijnrecht tegenover elkaar te staan. Bij de zwarte-pieten-discussie, de Brexit, de omgang met immigranten en bij de thematiek rond economische groei versus duurzame ontwikkeling. Tweets en oneliners kunnen de afgrond die partijen scheidt niet dichten. Het gesprek verruwt en een werkelijke dialoog mist. Emoties nemen het roer over en het geweld neemt hand over hand toe. Politici en beleidsmakers komen in dit mijnenveld voor duivelse dilemma’s te staan. Parallel daaraan verschijnt overal opnieuw de ‘sterke man’.

Willen we de toekomst sociaal vormgeven, dan vraagt dit om een passend evenwicht tussen private korte termijn belangen en het algemene belang op de langere termijn. Tussen groeiende materiële verlangens en duurzame ontwikkeling. Dat vraagt interesse in elkaar, een onbevangen blik en een luisterend oor. Gaandeweg ontstaat er dan een ademende relatie tussen het eigen ik en het ruimere wij. Het is een onderwerp waar ik regelmatig over spreek en schrijf. Onlangs besloot ik deze thematiek uit te werken in een (digitaal) boek van circa 50 bladzijden. Ik streef ernaar dit te publiceren bij het 100 jarig bestaan van de Waldorfscholen in september 2019. De eerste stap zette ik in de Kersteditie van Vrije Opvoedkunst met het artikel Onderwijs tot leven wekken.

Vragen, suggesties en reacties zijn van harte welkom via mijn emailadres peripatos@kpnmail.nl.