Naar een sociale toekomst

Wanneer voel jij je gelukkig? Ik na een succesvol afgerond project, tijdens een etentje met mijn dierbaren, wetend dat de toekomst er rooskleurig uitziet. Simpel en vrij concreet. Onderzoek ik de ermee samenhangende waarden, dan ben ik gelukkig als mijn behoeften aan voedsel, vriendschap, waardering en spiritualiteit vervuld zijn, terwijl mijn vooruitzichten op de toekomst, waarin diezelfde waarden een rol spelen, goed zijn.

Tegelijkertijd is het niet zo simpel. Zijn mijn behoeften vervuld, dan verlang ik al snel naar meer. Voor mij verhogen een glas wijn bij het eten en een mooi gedekte tafel de sfeer. Anderen verlangen misschien naar feestelijke kleding, exquise smaken of een muzikale omlijsting van het geheel. Naarmate er meer mogelijk is, neemt onze verlanglijst steeds grotere proporties aan.

Niks mis mee, toch?

Nee. Tenzij de vervulling van je verlangens je toekomst gaan bedreigen. En dat is al snel het geval. Misschien eet je bij voorkeur calorierijke gerechten en kom je jaarlijks een kilo aan.

Wat doe je dan als je merkt dat je gewicht je gezondheid bedreigt?

Blijf je de voorkeur geven aan een vette hap, dan ziet je toekomst er steeds minder rooskleurig uit. Kies je in plaats daarvan voor eenvoudig, gezond eten, dan verliezen de maaltijden veel van hun aantrekkingskracht.

Hierover nadenkend, constateerde ik dat mijn verlangens en toekomstwensen me regelmatig voor een dilemma plaatsen. Dilemma’s zijn lastig omdat ze samenhangen met waarden die elkaar uitsluiten. Zoals open en dicht, vrij en verbonden, groei en ontwikkeling, sparen en uitgeven. Meer over zulke persoonlijke dilemma’s lees je in willen wat je wilt en in dubio staan. Omdat we de kool en de geit willen sparen, roepen dilemma’s onrust en spanning bij ons op. Het tegendeel van een goed, gelukkig leven. Gaandeweg realiseerde ik me dat mijn geluksgevoel het grootst is, als het me lukt mijn verlangens en toekomstwensen elk een passende plek in mijn leven te geven.

Dilemma’s spelen zowel in de ziel als op het wereldtoneel. Ook daar roepen ze heftige emoties en spanningen op. Steeds vaker komen groepen mensen met verschillende waardenoriëntaties lijnrecht tegenover elkaar te staan. Over thema’s als het toelatingsbeleid van migranten, de keus tussen privacy en veiligheid, en de afweging tussen groeiende welvaart en duurzame ontwikkeling zijn we het hartgrondig oneens. Welke stappen zet je als politicus in het vooruitzicht van een Brexit? Hoe bepaal je straks als schoolleider de kleur van Piet? Hoe maak je als CEO een keus tussen stijgende aandeelhouderswaarde en duurzame ontwikkeling?

In mijn essay tijd nemen, ruimte scheppen beschrijf ik hoe wijzen in de oudheid hun samenleving vormden en ontwikkelden. Ze kozen geen partij, maar zochten de kleurige middenweg. Wit noch zwart. De juiste maat zoekend, zetten ze het verbindende stapje voorwaarts dat in de gegeven situatie paste. Zo voorkwamen ze burgeroorlogen, crises en conflicten.

Wijsheid lijkt wel iets van vroeger. Veel leiders roepen wel, maar luisteren niet.

Willen we de toekomst sociaal vormgeven, dan vraagt dit om een passend evenwicht tussen private korte termijn belangen en het algemene belang op de langere termijn. Tussen groeiende verlangens en duurzame ontwikkeling. Dat vraagt interesse in elkaar, een onbevangen blik en een luisterend oor. Gaandeweg ontstaat er dan een ademende relatie tussen het eigen ik en het ruimere wij. Het is een onderwerp waar ik regelmatig over spreek en schrijf. Onlangs besloot ik deze thematiek uit te werken in een (digitaal) boek van circa 50 bladzijden. Ik streef ernaar dit te publiceren bij het 100 jarig bestaan van de Waldorfscholen in september 2019. De eerste stap zette ik met het artikel Onderwijs tot leven wekken in de Kersteditie van Vrije Opvoedkunst. Mijn volgende stap zet ik op 9 januari in Zeist, tijdens mijn lezing Het scheppen van ruimte

Vragen, suggesties en reacties zijn van harte welkom via mijn emailadres peripatos@kpnmail.nl.

Delen:

Dit bericht werd geplaatst in bewustzijnsontwikkeling, crises en conflicten, levenskunst, ontwikkeling en groei, sociale kunst, Waldorf 100 en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s