Wat kinderen ons leren

De stad binnenrijdend, zie ik de banners die aankondigen dat de scholen weer beginnen. Een oproep aan automobilisten om hun snelheid te matigen en rekening te houden met de jongste deelnemers aan het verkeer. Ook de basisschool waar ik nu werk, start vandaag. Afgelopen week, toen de leerkrachten hun klassen inrichtten, maakte ik kennis met het team. De wens van pedagogen om een optimale leeromgeving voor hun pupillen te scheppen, treft me altijd weer. In deze column draai ik de rollen eens om en kijk ik wat leraren van kinderen kunnen leren.

In Filosofie Magazine van september staan zes lessen van kinderen. Ik heb ze in mijn eigen woorden weergegeven en aangevuld met oefeningen die ik ontleende aan het mens- en wereldbeeld waaruit vrijescholen hun inspiratie putten. Laten wij evenveel van kinderen leren, als zij van ons!

water-fight-442257__340

1               Verwonder je

Voor kinderen is alles nieuw. De verfrissende vragen die ze stellen, kunnen ons tot denken aanzetten. Verwondering wekt de filosoof in ons.

Oefening: Eenmaal volwassen, kost het inspanning om die onbevangen blik opnieuw te verwerven. Door in lastige situaties bewust naar positieve punten te zoeken en onbevangenheid te oefenen, boeken we daar geleidelijk vooruitgang in.

2               Begin opnieuw

Kinderen staan aan het begin van hun leven en kunnen ogenschijnlijk nog alle kanten op. Naarmate we ouder worden, komt ons pad steeds vaster te liggen. Toch behouden we volgens Hannah Ahrendt altijd de mogelijkheid onszelf en onze omgeving te herscheppen.

Oefening: In het leven wisselen rustige periodes van groei en ontwikkelingssprongen elkaar af. Vaak ervaren we zo’n sprong als een crisis. Denk maar aan de puberteitscrisis, die de breuk met de kindertijd markeert. Crises bieden kansen om het leven op een nieuwe manier tegemoet te treden. Kijk eens terug op een goed doorleefde, persoonlijke crisis. Welke mogelijkheden openden zich daarna?

3               Creëer het spel samen

Kinderen veranderen de spelregels continue en houden hun speelruimte open. De filosoof Gilles Deleuze stelt dat volwassenen maar moeilijk met zo’n vormloosheid kunnen omgaan. Wij willen winnen, houden niet van ons verlies. Deleuze breekt een lans voor gezamenlijk gecreëerde spelen, waarbij we allemaal winnen.

Oefening: Spel ligt tussen dwang en chaos. In het ene uiterste stelt een partij zich eisend op en vervalt de creativiteit. In het andere uiterste gaat iedereen zijn eigen gang en ontbreekt het samenspel. Samenspel oefen je door bij het maken van afspraken rekening te houden met ieders wensen en behoeften.

4               Wees authentiek

Volgens Friedrich Nietzsche voelen jonge kinderen zich nog niet gebonden aan maatschappelijke normen en hoeven ze zich ook nog niet daartegen te verzetten. Ze zijn authentiek.

Oefening: Vrij richting geven aan ons eigen gedrag lukt maar zelden. Vaak laten we ons leiden door groepsdruk, emoties, begeertes en gewoontes. Rudolf Steiner – de grondlegger van het vrijeschoolonderwijs – gaf oefeningen om je vrijheid te vergroten. Meer hierover lees je in Authenticiteit vraagt oefening.

5               Doe eens gek

Soms drukt de zwaarte van het leven ons terneer. Het gekke gedrag van kinderen kan ons op de lichtere kanten van het leven wijzen. Aan middeleeuwse vorstenhoven was deze taak toebedeeld aan de nar. De vorst en zijn nar representeren ernst en humor. De vorst maakte het beleid, maar de nar kon diens beleid met kwinkslagen aan de kaak stellen.

Oefening: Reageer eens met wat humor op een lastige situatie.

6               Ga je vervelen

Kinderen kunnen zich stierlijk vervelen. Verloren tijd? Nee, want volgens Joke Hermsen geeft verveling ons de gelegenheid afstand te nemen. Hierdoor kunnen we ons bezinnen op wie we zijn en wat we willen.

Oefening: Afstand nemen kan op allerlei manieren. Tijdens sport, hobby’s en vakantie verliezen we onze dagelijkse beslommeringen uit het oog. Zonder dat we met ons werk bezig zijn, ordenen onze gedachten zich. Vanuit dit overzicht, kunnen we nieuwe initiatieven ontplooien.


Foto: Pixabay.com; Rudy Anderson
Dit bericht werd geplaatst in bewustzijnsontwikkeling, filosofie en antroposofie, levenskunst, onderwijs en kunst, sociale kunst en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s