Thinking Planet: zoeken naar verbinding

Door de glazen pui in de vernieuwde passage wierp ik een blik naar buiten. Onder me herstelde men de loop van de Utrechtse stadssingel. Op haar oever stond de poptempel waar Thinking Planet plaatsvond. Tivoli Vredenburg bood glooiende heuvels en steile trappen naar hogere podia. Opgewekte jongeren vulden de hellingen en laafden zich aan filosofieën uit andere culturen. Onderlinge verbinding was het hoofdthema. Het programma bood daarmee een welkome aanvulling op het gortdroge brood van het individualistische verlichtingsdenken.

220px-Woman_teaching_geometry

 

 

 

 

Een vrouw – mogelijk de personificatie van Geometria – geeft een groep monniken les in meetkunde.
De voordracht van de erudiete Ahab Bdaiwi riep veel bij me op. In rap tempo betoogde hij dat in Arabisch-Islamitische filosofie de dialoog tussen leraar en zorgvuldig geselecteerde leerling belangrijk is. Een werkwijze die naar zijn zeggen methodisch voortbouwt op die van de Griekse filosofen Aristoteles en Plato. In gedachten vergeleek ik dit met de werkwijze in onze middeleeuwse kloosters. In beide gevallen leidden scholing en meditatie tot cultivering en beschaving. Waarom was de uitkomst zo verschillend?

Tijdens het gouden tijdperk van de Abbasiden (750 – 1258) bloeiden de kunsten, wetenschappen en gezondheidszorg op. Kalief Al-Ma’um richtte aan het begin van de negende eeuw in Bagdad een academie op, die hij Bayt-al-Hikma noemde. In dit ‘huis der wijsheid’ bestudeerde men de Koran, Griekse filosofie en wetenschap. Haar West-Europese tegenhanger was de kathedraalschool van Chartres, waar leerlingen een opleiding volgden die ook op Plato terugging. Eerst ordenden ze hun denken aan de hand van rekenen en geometrie. Was die basis eenmaal gelegd, dan bouwden ze in hun ziel een tempel voor de wijsheid. Hiertoe leerden leerlingen om buigzaam als een riet mee te leven met de natuur. Meeleven is de hoogste vorm van luisteren. Oefende een leerling zich hierin, dan kon hij de harmonie der sferen horen klinken. Wijsheid nam stap voor stap haar intrek in de ziel.

Wat me aan het denken zette, was het grote verschil dat geleidelijk tussen oost en west ontstond. De West-Europese ontwikkelingsweg bracht bevrijding. Stedelingen verwierven stadsrechten en kregen eigen rechtspraak. Ze mochten het stadsbestuur benoemen, markten organiseren en het stadsgebied ommuren. Stadslucht veranderde slaafse horigen in vrije burgers. Vanuit mijn achtergrond als architect gezien, illustreert de gotiek dat alle vruchten van scholing en meditatie voor de hele gemeenschap bestemd waren. Ranke zuilen droegen de daken van kathedralen steeds hoger de lucht in. Veelkleurig licht stroomde naar binnen en omspoelde de verzamelde gelovigen. Hier groeiden vrijheid en verantwoordelijkheid, terwijl de teugels in het oosten vreemd genoeg steeds meer in handen van enkelingen kwamen.

Ik was benieuwd of Bdaiwi de westerse manier van mediteren kende. Dat was niet het geval. Hij bleef hoffelijk, maar ik stond in een rij. Zijn blik gleed al snel naar mensen achter me. Weer op weg naar huis dacht ik dankbaar terug aan een bijeenkomst eerder die week. Na afloop van een voordracht voerden we een kringgesprek. Luisterend naar elkaar, vormden we die avond een hechte, naar wijsheid vorsende gemeenschap. Ieder leverde een bijdrage. In mijn fantasie zag ik in ons midden een tere glimp van een vermenselijkte wijsheid oplichten. Ik ervoer het als een belangrijke stap op weg van filosofie naar antroposofie.

Dit bericht werd geplaatst in bewustzijnsontwikkeling, filosofie en antroposofie, sociale kunst en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Thinking Planet: zoeken naar verbinding

  1. D.J de Geer zegt:

    Het was een mooie bijeenkomst omdat veel over eigen bijdragen werd gesproken en minder over wat anderen zouden moeten doen.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s