Ubuntu: ik ben omdat wij zijn

Gistermiddag was ik op een druk bezochte bijeenkomst van de Vereniging Vrienden van de ISVW. In zijn welkomstspeech sprak Peter Jurgens, voorzitter van het bestuur, over wijsheid en verstand. Zijn woorden inspireerden me zo, dat ik ze vervlocht met het einde van de ‘pitch’ over versterken en verbinden die ik daar gaf. Versterken en verbinden zijn werkwoorden. Het vraagt actie om tot individuele versterking en onderlinge verbinding te komen. Die actie loont bovendien, want het leidt tot vrijheid, zelfontplooiing, welvaart en welzijn. Ubuntu is de naam van een Afrikaanse levensfilosofie die in dit licht interessant is.

Het uitgangspunt van Ubuntu is de ademende relatie tussen individu en omgeving. Onze opvoeding danken we aan een ruime kring van mensen om ons heen. Ouders, grootouders, leraren en vele anderen hebben ons gevoed en opgevoed. Dankzij alles wat we van hen ontvingen, zijn wij geworden die we nu zijn. Zijn we volwassen, dan plukt de samenleving de rijpe vruchten van hun investeringen. Onze brillen, mobieltjes, huizen en dijken zijn ooit door iemand bedacht en creatief vormgegeven. Zowel de groeiende welvaart als het toegenomen welzijn hebben we aan de individuele ontwikkeling van mensen te danken. Zolang er een ademende relatie is tussen individu en omgeving, vaart iedereen wel. Mensen kunnen zich vrij ontplooien, en van hun creativiteit en verstand profiteert de hele samenleving. Alle kunst en wetenschap, politiek en filosofie zijn het resultaat van individuele ontwikkelingswegen.

Helaas kan de relatie tussen individu en gemeenschap uit balans raken. Als de gemeenschap of het individu teveel gewicht krijgen, is het resultaat suboptimaal. Domineert de band met de gemeenschap, dan worden afwijkende visies afgestraft en is individuele ontplooiing onmogelijk. Al snel ontstaat er dan een hiërarchie waarin een enkeling met een paar vertrouwelingen het voor het zeggen heeft. Dit kan op macro- meso- en microniveau gebeuren. Staten kunnen in dictaturen veranderen, organisaties in logge bureaucratieën. Omdat de individuele ontwikkeling in dictaturen en bureaucratieën stagneert, lopen slagkracht, welzijn en welvaart hier geleidelijk terug. Domineert daarentegen de kracht van het individu, dan resulteert dit in groeiende welvaart van enkelingen. De gevolgen zijn eenzaamheid, groeiende verschillen tussen arm en rijk, toenemende botsingen en bedreigingen. De scheidslijnen in de samenleving verdiepen zich en monden in kloven uit. Wrok, wantrouwen en haat blazen de onderlinge banden op en versplinteren de samenleving.

Mist de ademende relatie tussen individu en omgeving, dan leidt dit tot de problemen van nu: uitputting van grondstoffen, opwarming van de aarde en aanzwellende vluchtelingenstromen. Water- en voedseloorlogen bedreigen het welzijn van onze kinderen en kindskinderen.

De uitdagingen waar we voor staan zijn groot. Willen we ze oplossen, dan hebben we de creativiteit, verstand en het technisch vernuft van velen nodig. Hun individuele ontplooiing vergroot ons aller welzijn en welvaart. Toch er is een belangrijke mits. Verstand alleen blijkt onvoldoende. Wetenschap en techniek werken pas in ons aller voordeel vanuit wijsheid die grote gehelen omvat. Die wijsheid groeit als we de tijd nemen om te horen wat anderen te zeggen hebben. Wijsheid struikelt niet over een storende buitenkant, maar tast respectvol naar de onzichtbare essentie diep daarbinnen. Ze zetelt niet in het hoofd, maar in het hart dat die onzichtbare kern van anderen liefdevol omvat. Als anderen zich zo door ons begrepen voelen, neemt hun vertrouwen in onze goede intenties toe. Begrip en vertrouwen verstevigen de onderlinge banden. Kernachtig samengevat betekent Ubuntu “ik ben omdat wij zijn”. Vanuit die diepe verbondenheid kunnen we elke uitdaging aan.

Een maand na deze pitch mochten Karen Walthuis, Jannes H. Mulder en ik een presentatie over ‘Verbinden en verbreken’ verzorgen. Meer hierover lees je in Verbinden en verbreken?


Meer weten: Meer over een ademende relatie tussen individu en omgeving vind je onder de tag ademen van aandacht en in mijn artikel Focus en laat los – ritmisch verbinden.
Dit bericht werd geplaatst in bewustzijnsontwikkeling, filosofie en antroposofie, levenskunst, sociale kunst en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s