Denken met je hart

Onlangs dineerden we bij vrienden die van een goed gesprek houden. Dit keer spraken we over geluk. Al snel bleek dat we hier zo’n verschillende kijk op hadden, dat het moeilijk leek tot overeenstemming te komen.

Onze gastheer merkte op dat we alleen in het hier en nu gelukkig kunnen zijn. Zoals nu aan tafel bijvoorbeeld, of als we onze spieren en zintuigen intensief gebruiken.
Een lange schaatstocht met wisselende vergezichten, vormde voor hem het summum van geluk. De anderen beaamden dat dit iemand gelukkig kon maken en bouwden er op voort. De gastvrouw vond het gezellig om gasten te hebben en kon van een berijpt landschap genieten, maar voelde zich het gelukkigst als ze zich wat langer in een onderwerp kon verdiepen. Ook mijn partner en ik benoemden onze geluksmomenten. Mijn partner zat op de lijn van onze gastheer. Met familie en vrienden, of rustig wiedend in de tuin, kwam hij in zijn element. Bij mij woog, net als bij onze gastvrouw, het verstand wat meer mee. Na een tijd in gezelschap, vind ik het heerlijk mijn ervaringen te ordenen. Zo terugblikkend, kan ik dan geluk ervaren. Al pratend raakte het palet aan geluksmomenten steeds verder gevuld.

Het mes kwam op tafel toen iemand onnadenkend zei dat denkers zielig waren omdat ze zo zelden spontaan genoten. Gelukkig kenden we elkaar goed en was de avond nog lang. Door heel bewust op al het gesprokene te reflecteren, constateerden we dat het warme gemoed en het koele verstand elkaar kunnen bevechten, maar dat het vruchtbaarder is als ze elkaar doordringen. Zo lang we in emoties verstrikt zijn, blijft ons gevoelsleven arm. Pas als we onze emoties gaan doordenken, ontwikkelen we een rijker gemoed. Het verstand is afstandelijk zolang we subject en object strikt gescheiden houden. Zo gauw we het waargenomene met liefde in ons opnemen, komen we tot begrip. Door met het hart te denken, gaan we pas echt zien.

Nu we elkaar weer wat beter begrepen, kreeg het wat diffuse begrip ‘geluk’ een zekere gelaagdheid. Uit ervaring wisten we dat we bij ziekte en weinig contact slechter in ons vel gingen zitten. Pijn, zorgen en eenzaamheid kunnen ons ongelukkig maken. Pas als onze fysieke en sociale behoeften vervuld zijn, ligt er een stevige basis voor een gelukkig bestaan. Tegelijkertijd beseften we dat er voor duurzaam geluk meer nodig was. We omarmden daarom de levensvisie van Aristoteles, die stelde dat elk schepsel een levensdoel heeft. De eikel ‘wil’ eik worden, het ei een kip, de mens mens. Het bijzondere van mensen is dat onze levensdoelen zo verschillend zijn. De een wil arts worden, een ander beeldhouwer, een derde timmerman. Zo’n levensdoel hangt samen met je levensmotief. Als je dit stapje voor stapje realiseert, ga je flow ervaren. Bij flow valt de scheiding tussen subject en object weg, waardoor je je gelukkig voelt. Sommigen ervaren dit in een schaatstocht, anderen in een wetenschappelijk onderzoek, weer anderen bij het tuinieren of bij het schrijven van een artikel.

Volgens Aristoteles beseffen we pas aan het eind van ons leven of het gelukt is of niet. Wij dachten dat hij daarbij doelde op de gelaagdheid van ons geluk. Een goed gesprek met vrienden tijdens een lekkere maaltijd, is een voorbeeld van een situatie waarin verschillende vormen van geluk elkaar versterken. Meer over de grote rol die vriendschap bij de realisering van onze levensdoelen speelt, lees je in Ode aan de vriendschap.

 

 

Dit bericht werd geplaatst in bewustzijnsontwikkeling, filosofie en antroposofie, levenskunst, sociale kunst en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Denken met je hart

  1. Leo zegt:

    Heel mooi stukje, Annemarie! Ik ga zo meteen even Maslov googelen naar wat hij verder geschreven heeft over levensvervulling en/of het ervaren baan het sublieme. Ik ben op zoek naar de ervaring van het bovenzinnelijke en hoe zulke ervaringen van invloed kunnen zijn op je denken, voelen en willen daarna…

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s