Vrijescholen groeien weer

Net las ik op de website van de vereniging van vrijescholen dat het aantal leerlingen van dit type scholen de afgelopen vier jaar met 25% is gestegen. Dat is goed nieuws, want vrijescholen bieden onderwijs dat in onze gespleten samenleving hard nodig is.

Ik heb vrijescholen eerst als ouder leren kennen, later ook als bestuurder, interim-directeur en organisatieadviseur. Tellen we de lezingen en workshops mee die ik hier en daar mocht geven, dan ken ik ongeveer de helft van alle vrijescholen. In de loop der jaren heb ik ze een omslag zien maken van vrij gesloten bolwerken naar scholen met een open houding naar de samenleving. Vrijescholen verdwenen van zwarte lijsten en werden aantrekkelijk voor moderne ouders die een school zochten met aandacht voor een bredere ontwikkeling van hun kind.

Steeds meer ouders zoeken scholen die meer ruimte bieden aan creativiteit en samenspel. Logisch, want dat zijn vaardigheden die verbindend en vernieuwend werken. Vaardigheden ook die we in een tijd waarin de uitdagingen zo groot zijn, hard nodig hebben. Maar wat onderscheidt vrijescholen van andere scholen die dit ook bieden?

Vrijeschoolonderwijs is gebaseerd op een mens- en wereldbeeld. Leraren geven het onderwijs kunstzinnig vorm en geven het opgroeiende kind de gelegenheid zijn lichaam, ziel en geest harmonisch met elkaar te verbinden. Een ritmische afwisseling van concentratie en ontspanning doortrekt het hele onderwijs. Zo’n ritme zorgt ervoor dat kinderen een ademende relatie met de samenleving ontwikkelen. Hierdoor leggen ze de basis om later een eigen levenskoers uit te zetten zonder daarbij de belangen van anderen uit het oog te verliezen. Vrijheid en medeleven, focus en een open oor gaan dan makkelijker hand in hand.

De huidige tweedeling in de samenleving is in zekere zin het resultaat van een hortende verbinding tussen het eigen ego – de binnenwereld – en de wijde buitenwereld. Ligt het accent in het onderwijs op de ontwikkeling van het denken, dan leren degenen die zich goed kunnen concentreren nauwelijks om naar anderen om te zien. Hun focus stelt hen later in staat een goede positie in de samenleving te verwerven. Zij beïnvloeden daardoor het leven van velen. Missen ze echter het open oor naar de samenleving, dan gaat de solidariteit met andere groepen verloren. Het effect is een verhardende samenleving, waarin kansarmen en pechhebbers te makkelijk als losers worden weggezet.

De wereld is echter niet maakbaar. Ziekte, pech of een ongeluk kunnen iedereen overvallen. Bovendien heeft niet iedereen een studiehoofd. Veel mensen kunnen niet zo goed focussen en zijn juist sterk op hun omgeving gericht. Ze worden makkelijker afgeleid en hebben meer structuur en overzicht nodig. Als ze ontslagen worden en daardoor hun dagritme kwijtraken, worden de risico’s op schulden, overgewicht en verslavingen snel groter.

De toenemende tweedeling in de samenleving illustreert dat een haperende verbinding tussen binnen en buiten een probleem is dat ons allemaal aangaat. Door in het onderwijs aan het ‘ademen van aandacht’ te werken, leren kinderen spelenderwijs hun motieven te realiseren en onderlinge afstanden te overbruggen.


Meer weten: Wil je meer weten over de effecten van vrijeschoolonderwijs? Lees dan het artikel Identiteit van vrijescholen dat ik in 2010 schreef. Het is een van de vruchten van het project ‘Identiteit van vrijescholen’ waaraan ik indertijd leiding gaf.
Iets doen: Ook volwassenen zijn niet te oud om te leren. Merk je dat je te sterk focust, dan loont het de moeite je blik te verbreden. Tips hiervoor vind je in mijn artikel Focus en laat los – ritmisch verbinden, een tweeluik dat in 2016 is gepubliceerd op de website van de vrijeschoolbeweging.
Dit bericht werd geplaatst in onderwijs en kunst, sociale kunst en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s